Wymiana sworznia – Nowy sworzeń usuwa luz tylko wtedy, gdy przyczyną jest zużycie sworznia, a współpracujące tuleje i korpusy zachowały właściwe wymiary. Warto to sprawdzić przed zakupem, szczególnie jeśli części były już wymieniane, a maszyna nadal ma luz.
Wymiana sworznia: kiedy nowe części wystarczą?
Oględziny obejmują powierzchnię sworznia, wnętrze tulei, osadzenie tulei oraz otwór, w którym sworzeń powinien być ustalony. Wymiary nominalne z katalogu nie wystarczają. Potrzebne są rzeczywiste pomiary części i gniazd. Nawet nowy sworzeń może mieć luz w zużytym korpusie, mimo że pasuje do modelu maszyny. Widoczny luz przy sworzniu nie wyklucza dodatkowego zużycia gniazda pod tuleją. Tę powierzchnię sprawdzamy po demontażu tulei.
Kiedy potrzebna jest obróbka?
Jeżeli wybity jest korpus pod sworzeń osadzony na stałe, sama wymiana sworznia nie wystarczy. Najpierw mechanik centruje wytaczarkę mobilną osiowo względem właściwych punktów odniesienia w maszynie. Następnie przeprowadza napawanie otworu i wytaczanie pod rzeczywisty wymiar nowego sworznia oraz dobrane pasowanie. W razie potrzeby planuje również powierzchnie boczne, tak zwane czołowe, pod podkładki dystansowe. Gdy zużyło się także gniazdo tulei w drugim elemencie, oceniamy możliwość użycia tulei nadwymiarowej albo napawania i wytaczania. Oba korpusy wymagają osobnej kontroli.
Nowy sworzeń jako część poprawnej naprawy
Zalecamy nowy sworzeń hartowany powierzchniowo, często indukcyjnie, z zachowaniem ciągliwego rdzenia. Nie zalecamy hartowania sworznia na wskroś: przy obciążeniach udarowych zbyt kruchy rdzeń zwiększa ryzyko pęknięcia. Dobór materiału i obróbki cieplnej musi odpowiadać konstrukcji oraz wymaganiom producenta maszyny. Unikamy napawania zużytego sworznia: nagrzewanie wpływa na jego właściwości, a późniejsza obróbka musi zapewnić wymagany wymiar i pasowanie. Nowa część jest naszym zalecanym rozwiązaniem. Przy wymianie sworznia dobrą praktyką jest także wymiana współpracujących tulei oraz ocena obu korpusów. Zakres zależy od stanu połączenia, ale nie warto zakładać z góry, że sam nowy sworzeń usunie wszystkie luzy. Ważne są również podkładki dystansowe, które ustalają luz wzdłuż osi sworznia. Przy zakupie sprawdź długość, zabezpieczenia i rozwiązanie smarowania.